TEORI MOPATEK (Moco Pahami Praktek) BASA JAWA

PUNAKAWAN     Ing seni wayang ana akeh critane sing diandharake, Saben pagelaran wayang uga kudu ono pesen supaya bisa diwartakake dening dalang. Semono uga patang karakter wayang sing dibungkus dadi punakawan.    Tembung punakawan asale saka tembung pana tegese pangerten, lan kawan tegese kanca. Punakawan yaiku paraga wayang sing digawe dening pujangga Jawa. Miturut Slamet Muljana, sejarawan, karakter Punakawan pisanan muncul ing karya sastra Ghatotkacasraya dening Empu Panuluh nalika Kraton Kediri.     Sekawan papat punakawan kalebu Semar lan anake telu, yaiku Gareng, Petruk, lan Bagong. Punakawan disuguhake minangka kelompok sing nyenengake kanthi humor khas. Kajaba iku, Punakawan uga duwe saben karakter yaiku: A. Semar  Salah sawijining karakter sing mesthi ana ing Punakawan, dikandhani minangka abdi kanggo tokoh utama crita Sahadewa saka kulawarga Pandawa. Ora mung dadi abdi, nanging Semar uga asring menehi wej...

GEGURITAN       iku puisi jawa gagrag anyar kang ora kaiket dening paugeran tinamtu. Cacahe larik, cacahe wanda, cacahe pada, tembung-tembung kang dipilih, lan surasane kabeh merdika utawa bebas. Gumantung net atine kang ngurit. Ana kang nganggo lelewane basa (gaya bahasa) tinamtu, uga ana kanb biasa-biasa wae. A. Maca lan nanggepi isine teks geguritan sarta niteni perangan-perangane      Supaya bisa nemokake isine geguritan bisa dilakoni kanthi cara ngisor iki. Maca kanthi premati, yen perlu dibolan-baleni. Nggatekake ubungane larik siji lan sijine, banjir menehi tanda ngaso(/) utawa sigeg(//). Golekana tegese tembung-tembung kang angel utawa aneh. Bisa tegese lugu, entar, utawa lambang. Golekana pesen utawa amanat kang dikarepake dening panggurite. Tambahana tembung utawa wanda saengga ukarane bisa cetha lan bisa ditemokake karepe.     Menawa cara-cara kasebut sampun dilakoni, mesthi bisa kotemokake isine geguritan. Tula...

Crita rakyat        Crita rakyat yaiku crita kang dicritakake kanthi turun-temurun utawa kang wis dadi tradhisi ing masyarakat. Crita rakyat ngemu piwulang utawa nilai-nilai, antarane yaiku nilai-nilai budaya kang nduweni gegayutan karo pamikiran, abisan, lan karya cipta manungsa, nilai-nilai sosial kang nduweni gegayutan karo tata laku antaraning manungsa nduweni sapadha, lan nilai-nilai moral kang duweni gegayutan karo tumindak apik lan elek kang dadi dhasare kauripane manungsa lan masyarakate A. Crita rakyar nduwe unsur-unsur pembangunan: Tema, yaiku pokok permasalahan ing sajroning crita. Tokoh/penokohan, yaiku paraga kang nduweni watak ing sajroning crita. Latar (setting), yaiku papan panggonan, wektu, lan suwasana kadadeyan ing sajroning crita. Alur (plot), yaiku urut-urutane prastawa ing crita. Sudhut pandhang, yaiku cara pandhang panganggit tumrap crita kang dianggit awujud wong kapisan, wong kepindho, utawa wong ketelu. Amanat, yaiku pesen kang...

Materi Pranatacara      MC utawa Master of Ceremony mengkono istilah sing misuwur tumraping pranatacara. Pranatacara kajibah nglantarake titilaksana uoacara pasamuan,tematen,lan salanunggale. Basa sing dienggo pranatacara gamantung kari upacarane. Pranatacara ,yaiku paraga kang nduwenu jejubahan nglantarake titilaksana ing acara. A. Maca lan Naggapi Teks Pranatacara Assalamualaikum wr wb ingkang kawula hormati, sesepuh pinisepuh, sanak lan ing sanuba ing pakurmatan ingkang sepindah sumonggo kito aturaken puja lan puji dateng ngarsanipun gusti Allah, ingkang sampun paring kasarasan sahenggo kito sedoyo saget makempal wonten acara tingkeban menika kanthi mboten wonten alangan setunggal punapa. sholawat soho salam mugia kahaturaken dateng junjunganipun nabi agung Muhammad SAW, soho shohabat lan keluarganipun. mugia kito sedoyo angsal syafaatipun wonten ing yaumil akhir. poro rawuh ingkang kinurmatan, kaulo minangka pranatacara badhe ngaturaken runturaning ...

Materi Iklan Basa Jawa          Ing jaman kemajuan, wong mbutuhake informasi kang awujud pawarta utawa liyane kalebu iklan. Awit saka akehe iklan, wong ngantibingung dhewe arep milih sing endi. Ana jinis iklan kang becik lan kurang becik. Tegese iklan becik iku bisa aweh pitulungan, ngenthengake bot repote bebrayan. Dene iklan kang kurang prayoga iku iklan kang kayane ngentheng-ngenthengake  sanggan nyatane suwalike malah nekek gulu.          Ing jaman sarwa modern iki, iklan bisa ditemoni ing sadhengah papan panggonan. Ora mung mligi ing spanduk, pamflet, koran, ananging radio, tv, internet uga wis akeh kagunakake kango masang iklan. Salah sijine titikane iklan kang becik iku bisa dideleng saka basane. Basa iklan kang becik iku basa kang gamblang isine iklan kasebut. Saliyane saka basa kang gampang dimangerteni, iklan iku uga kudu cekak, aos, cetha lan menthes. Ora ngambra-ngambra mundhak marake bingung sing maca utawa sing krung...