Pranatacara

Materi Pranatacara 
    MC utawa Master of Ceremony mengkono istilah sing misuwur tumraping pranatacara. Pranatacara kajibah nglantarake titilaksana uoacara pasamuan,tematen,lan salanunggale. Basa sing dienggo pranatacara gamantung kari upacarane.
Pranatacara ,yaiku paraga kang nduwenu jejubahan nglantarake titilaksana ing acara.

A. Maca lan Naggapi Teks Pranatacara

Assalamualaikum wr wb

ingkang kawula hormati, sesepuh pinisepuh, sanak lan ing sanuba ing pakurmatan

ingkang sepindah sumonggo kito aturaken puja lan puji dateng ngarsanipun gusti Allah, ingkang sampun paring kasarasan sahenggo kito sedoyo saget makempal wonten acara tingkeban menika kanthi mboten wonten alangan setunggal punapa.

sholawat soho salam mugia kahaturaken dateng junjunganipun nabi agung Muhammad SAW, soho shohabat lan keluarganipun. mugia kito sedoyo angsal syafaatipun wonten ing yaumil akhir.

poro rawuh ingkang kinurmatan, kaulo minangka pranatacara badhe ngaturaken runturaning adicara ingkang badhe kalaksanan wonten dalu menika.
1. Pambuka
2. Atur pambagyaharja dening pamengku gati
3. Siraman
4. Brojolan
5. Medhot janur
6. Gantos busana
7. Mecah siwur
8. Dodolan dhawe
9. Panutup

mekaten adicara ingkang sampun kalampah, mugia dadosaken barokah lan kasarasan utamanipun kangge lare ingkang wonten kandungan.

kaula minangka pranatacara ngaturake sembah nuwun lan agunging pangapunten saking tindak, tanduk, lan pitutur ingkang mboten sekecho wonten manahipun panjenengan. amargi mboten wonten manungsa ingkang saget tebih saking lepat.
akhirukalam 

wassalamualaikum wr wb

B. Mbedhah Kaidah Pranatacara
    Urut-urutane teks pranatacara:

1. Salam pambuka.
2. Atur pamuji.
3. Atur kesugengan,kairing atur panuwun.
4. Wedgaring gati.
5. Atur nyuwun pangapura.
6. Panutup.
7. Salam panutup.

C. Maca Teks Pranatacara.
Supaya anggone maca teks pranatacara gampang dimangerti,kudu nggatekake babagan ngisor iki.

1. Pangucaoane kang trep
2. Pamedhote ukara kang trep
3. Intonasine,nada,lan tekanan kang trep
4. Mangerteni tandha wacan kanthi trep
5. Swara kang cetha
6. Ngatur alon lan cepete pamaca
7. Ngolah treping mlebu wetuning napas
8. Mahami wacan
9. Pracaya marang dhiri pribadi

D. Kawruh Kagunan Basa
Tembung Yogyaswara
Tembung yogyaswara ,yaiku rong tembung kang tulisan apadene pakecapane meh padha,dinggo bebarengan,lan nduweni teges lanang-wadon.
Contone:
  Bathara-bathari
  Kedhana -kedhini
 Hapsara-hapsari

E. Tembung Entar
Entar tegese silihan,yaiku tembung kang nduweni teges ora salugune. Tembung entar nduweni isi kang geseh karo tetembungane (gadhah tegese kiyas)
Contone:
Gedhe endhase=gumedhe
Kethul pikirane=bodho

F. Rura Basa
Rura asale saka tembung rurah kang tegese rusak utawa bubrag. Rura basa iku basa kang rusak utawa bubrah,amarga ora ketemu nalar. Rura basa ikang salah, ning wiskabacut lumrah.
Contone:
Godhong wedang
Nguleg sambel

G. Payandra
Pangandra asale saka tembung candra,kang duwe teges wetunan kaanan wewejudan sarana pepindhan. Kang diutamakake ing panyandran iku gegambaraning kaendahan kang kawengku ing samubarang kang dicandra menggah kabergasaning badan.
Contone:
Rambute ngombak banyu
Ndirine mucuk eri
 Alise nanggal sapisan

H. Pepindhan
Pepindhan iku tetembungan kang ngemu isi irib-iriban utawa emper-emperan. Padha karo kakarepan karo kaya,dadi,kadyan,lir,pendah
Contone:
Lakune kaya macan luwe
Rukun kaya mimi lan mintuna
Suwarane kaya bledheg

Sumber: Gegaran Nyinau Basa Jawa 1 kelas X SMA/SMK/MA